Mevzuat Bilgilendirmesi: 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişiklikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Günümüzde sosyal medya sadece eğlence veya kişisel paylaşımlar için değil, aynı zamanda ticaret ve pazarlama için de aktif olarak kullanılıyor. Ancak her paylaşım masum mu? Ya da farkında olmadan ticari reklam kurallarını ihlal ediyor olabilir misiniz? Gelin, sıradan bir sosyal medya kullanıcısı, az takipçili influencer (nano influencer) veya tanınan ve belirli bir takipçi kitlesi olan ama kendisini influencer saymayan kullanıcılar açısından güncellenen reklam mevzuatı üzerinden bir değerlendirme yapalım.

Bir Kahvecinin Müdavimi Olmak Reklam Sayılır mı?

Diyelim ki mahallede yeni açılan bir kahveciye bayıldınız. Her gün gidip kahvenizi alıyor, güzel bir fotoğraf çekiyor ve paylaşıyorsunuz. Peki, bu reklam mı? Herhangi bir maddi veya ayni kazancınız yoksa hayır, reklam sayılmaz.

Ama bir gün kahveci size "Siz bizi çok seviyorsunuz, size özel bir indirim yapalım" der ve siz de bu indirimi, ikramı ya da hediye kartını kullanıp paylaşım yapmaya devam ederseniz, artık işin rengi değişir.

Yeni mevzuat uyarınca; indirimli ya da ücretsiz bir hizmet alıyorsanız, hediye ürün kabul ediyorsanız ve bunu açıkça belirtmiyorsanız, bu durum ticari reklam kapsamına girer. Açıklanmayan bu tür avantajlı paylaşımlar doğrudan Reklam Kurulu'nun radarına girebilir ve idari yaptırımlarla sonuçlanabilir!

Ücretsiz Yemek, Gizli Reklam ve Yapay Zekâ Tuzağı

Bazı kullanıcılar restoranlarda yedikleri yemekleri paylaşırken ücret ödemediklerini gizler. Bir restoranın yeni menüsünü tanıtmak için gönderdiği ücretsiz yemekleri paylaşırken "Arkadaşlar, burası efsane!" yazıp, aslında restoranın kendilerine ikramda bulunduğunu belirtmezlerse, bu durum net bir örtülü reklamdır ve cezai yaptırımlara tabidir. Nitekim Reklam Kurulu, iş birliklerini açıkça belirtmeyen mikro ve nano influencer'lara yönelik denetimlerini ve yaptırımlarını artırmıştır.

Yeni Mevzuat Detayı (Yapay Zekâ Kullanımı): 2026 düzenlemeleriyle birlikte, yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital karakterler, ses veya görüntü modelleri vasıtasıyla bir ürün/hizmet bizzat deneyimlenmiş gibi gösterilen yanıltıcı paylaşımlar da sıkı denetime tabi tutulmuş ve yasaklanmıştır.

Küçük Bir Yemek Hesabınız Var ve Ürünler Gözüküyor, Reklam mı?

Örneğin yemek tarifleri paylaştığınız bir hesabınız var ve mutfakta sürekli aynı markanın baharatlarını veya yağını kullanıyorsunuz. Eğer bu markalarla herhangi bir iş birliğiniz veya doğrudan/dolaylı bir menfaatiniz yoksa ve sadece kendi tercihinizi gösteriyorsanız sorun yok.

Ancak markalardan ücretsiz ürün, indirim veya ödeme aldıysanız, paylaşımlarınıza tüketicinin ilk bakışta ve ekranı kaydırmadan görebileceği şekilde "#Tanıtım"veya "#Reklam" etiketlerini eklemeniz hukuki bir zorunluluktur. Bu ifadelerle birlikte reklam verenin adı veya ticaret ünvanına ya da “@[reklam veren] tarafından sağlandı.”, “Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam verene] teşekkürler.”, “@[reklam verene] teşekkürler.” şeklinde açıklamalardan birine içerikte yer verilmesi zorunludur.

Günlük Hayatını Paylaşanlar Dikkat!

Sosyal medyada herkes kendisini influencer olarak tanımlamayabilir. Ancak 10 bin takipçili bir kullanıcı sürekli aynı kıyafet markasını etiketleyip övüyorsa ve markadan herhangi bir avantaj sağlıyorsa, burada da örtülü reklam riski doğar. Geçmişte bir giyim markasıyla anlaşmalı olduğu halde bunu açıklamayan ve "Ben sadece sevdiğim şeyleri paylaşıyorum" diyerek takipçilerini yanıltan kullanıcılar Reklam Kurulu incelemelerine konu olmuş ve yaptırıma uğramıştır.

Ayrıca dikkat edilmelidir ki: Ürünü kendi paranızla dahi alsanız, sürekli aynı markayı öven nitelikteki paylaşımlar sıklıkla ve sistematik olarak yapılıyorsa Reklam Kurulu bunun örtülü reklam olduğunu varsayabilmektedir.

Özetle, Nelere Dikkat Etmelisiniz?

· Kendi paranızla aldığınız ürünler: Tamamen kendi paranızla aldığınız ürün veya hizmetleri paylaşabilirsiniz; ancak sürekli ve abartılı marka övgüsünden kaçınmalısınız.

· Avantaj ve menfaat bildirimi: Bir markadan ücretsiz ürün, hediye, indirim veya davet aldıysanız, bunu paylaşımda ilk bakışta fark edilecek şekilde açıkça belirtmelisiniz.

· Doğru etiket kullanımı: Markalarla iş birliği yapıyorsanız, paylaşımlarınıza "#Reklam" veya "#Tanıtım" etiketlerini okunabilir şekilde eklemelisiniz.

· Süreklilik ve şeffaflık: Sürekli aynı markayı öne çıkarıyorsanız ve bundan bir avantaj sağlıyorsanız şeffaf olmak zorundasınız.

· Hesap türü fark etmez: Hesabınızın açık ya da kapalı (gizli) hesap olması fark etmeksizin ticari amaç veya menfaat taşıyan paylaşımlar reklam mevzuatı kapsamında değerlendirilir.

· Yapay zekâ içerikleri: Yapay zekâ tabanlı görsel, ses veya içerik üretimi yapıyorsanız bunu tüketiciyi yanıltmayacak şekilde açıkça beyan etmelisiniz.

Sonuç

Sosyal medyada içerik üretirken dikkatli olmakta fayda var! Siz farkında olmasanız da paylaşımlarınız ticari bir anlam taşıyabilir ve cezai yaptırımlara tabi tutulabilirsiniz. Ticaret Bakanlığı ve Reklam Kurulu, sosyal medyada şeffaflığı sağlamak için mevzuat altyapısını güçlendirmiş ve denetimleri artırmıştır. Kendi hesabınızın da mercek altına alınmasını istemiyorsanız, en iyisi baştan doğru etiketi ve şeffaf bilgilendirmeyi kullanmaktır!

Not: Sosyal medyada “Hukuka Dair” isimli kanalımda Youtube, Spotify, Instagram ve Tiktok’a gündelik hayatta karşılaşılabilecek hukuki konularla ilgili hukukçu olmayanların da anlayabileceği konseptte içerikler üretmekteyim. Köşe yazımızda bahsetmiş olduğum bu konuyu da çok yakında kanalda detaylı bir şekilde ele alacağım. Hukuka Dair hususlarda daha fazla bilgi almak için özellikle Youtube’dan ve Spotify’dan @hukukadairkanali hesabını ziyaret edebilir ve ilgili içeriklere bakabilirsiniz. Takip edip, abone olarak destek verirseniz de çok mutlu olurum.

Av. Asena Gülce Demirel