Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Bolu Şubesi adına Fatma Öztürk Koçyiğit, 5 Mayıs Dünya Ebeler Günü dolayısıyla yaptığı yazılı basın açıklamasında, ebelerin sağlık sistemindeki kritik rolüne dikkat çekerek, artan sorunlara ve çözüm taleplerine vurgu yaptı. Koçyiğit, “Her yıl 5 Mayıs, dünya genelinde ebelerin sağlık sistemindeki yaşamsal rolünü görünür kılmak amacıyla anılmaktadır. Ancak Türkiye’de ebeler açısından bugün, kutlamadan çok artan sorunların ve görmezden gelinen emeğin ifade edildiği bir mücadele gününe dönüşmüştür” dedi.
“DÜNYANIN BİR MİLYON DAHA FAZLA EBEYE İHTİYACI VAR”
Açıklamada küresel ölçekte anne ve bebek ölümlerine dikkat çekilerek, ebelerin bu süreçteki hayati rolü vurgulandı. Koçyiğit, “Her iki dakikada bir kadın gebelik veya doğumla ilgili komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybediyor. Her 17 saniyede bir bebek doğumdan önce kaybediliyor ve her yıl milyonlarca yeni doğan ilk haftalarda yaşamını yitiriyor. Bu ölümlerin önemli bir bölümü önlenebilir” ifadelerine yer verdi.
“Ebeler temel cinsel, üreme, anne ve yenidoğan sağlığı hizmetlerinin büyük kısmını sağlayabilecek yetkinliktedir. Ancak mevcut veriler, dünyanın bir milyon daha fazla ebeye ihtiyaç duyduğunu açıkça ortaya koymaktadır” denildi.
“MESLEKİ YETKİNLİK DARALTILDI, EBELER DEĞERSİZLEŞTİRİLDİ”
Türkiye’deki sağlık sistemine yönelik eleştirilerin de yer aldığı açıklamada, ebelerin yaşadığı yapısal sorunlara dikkat çekildi. Koçyiğit, “Ebeler gebelikten doğum sonrasına kadar kritik bir rol üstlenmelerine rağmen, sağlık politikalarının piyasacı dönüşümü sonucunda mesleki yetkinlikleri daraltılmış, sorumlulukları belirsizleştirilmiş ve sistematik biçimde değersizleştirilmiştir” dedi.
“Hastane merkezli ve performans odaklı sistem, ebeleri kendi meslek alanlarından uzaklaştırarak yardımcı sağlık personeli konumuna indirgemektedir” ifadelerine yer verildi.
“AĞIR İŞ YÜKÜ HEM EBELERİ HEM HASTALARI RİSKE ATIYOR”
Ebe sayısının yetersizliğine dikkat çekilen açıklamada, çalışma koşullarının zorlukları vurgulandı. Koçyiğit, “Birçok sağlık kuruluşunda bir ebe, olması gerekenin çok üzerinde sayıda gebe ve lohusadan sorumlu tutulmaktadır. 24 saat esasına dayalı yoğun çalışma temposu tükenmişliğe neden olmaktadır” dedi.
“Bu durum yalnızca sağlık emekçilerini değil, hizmet alan kadınların ve yenidoğanların sağlığını da doğrudan riske atmaktadır” denildi.
“GÜVENCESİZ ÇALIŞMA VE PERFORMANS SİSTEMİ ELEŞTİRİLDİ”
Açıklamada esnek ve sözleşmeli çalışma modellerine de tepki gösterildi. Koçyiğit, “Güvencesiz çalışma biçimleri ebelerin iş güvencesini ortadan kaldırmakta, idari baskıyı artırmakta ve mesleki bağımsızlığı zedelemektedir” ifadelerine yer verdi.
“Performansa dayalı ödeme sistemi ise sağlık hizmetini nitelikten kopararak sayısal hedeflere indirgemekte, ebeleri ‘puan’ üretmeye zorlamaktadır” denildi.
“SAĞLIKTA ŞİDDET CİDDİ BİR TEHDİT”
Koçyiğit, sağlıkta şiddetin ebeler açısından da önemli bir sorun olduğunu vurgulayarak, “Doğumhanelerde yaşanan yoğunluk, hasta ve yakınlarının baskısı ve yetersiz güvenlik önlemleri çalışma ortamlarını güvensiz hale getirmektedir. Şiddete karşı etkili ve caydırıcı mekanizmalar hayata geçirilmelidir” dedi.
TALEPLER SIRALANDI
SES Bolu Şubesi tarafından yapılan açıklamada çözüm önerileri de net şekilde dile getirildi. Koçyiğit, “Ebe başına düşen iş yükü azaltılmalı, yeterli sayıda ebe istihdamı sağlanmalı, tüm ebeler güvenceli ve kadrolu çalışma kapsamına alınmalıdır” dedi.
“Performansa dayalı sistem kaldırılmalı, sağlıkta şiddete karşı sıfır tolerans politikası uygulanmalı ve ebelerin mesleki yetkileri uluslararası standartlara uygun şekilde genişletilmelidir” ifadelerine yer verildi. Ayrıca ebelerin emeğinin görünür kılınması gerektiği vurgulandı. Koçyiğit, “Ebelerin emeği görünür kılınmadan kadın sağlığı ve toplum sağlığı korunamaz. Daha demokratik bir iş yaşamı ve haklarımızı alana kadar mücadeleye devam edeceğiz. Ebeliğin bağımsızlığı ve onuru için mücadeleye devam ediyoruz. Yaşasın kadın emeği, yaşasın SES” ifadelerine yer verildi.
