Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan yükseköğretim mezunlarının beyin göçü istatistikleri, 2025 yılına ilişkin verileri ortaya koydu. Cinsiyet, eğitim alanı, mezun olunan bölüm, üniversite türü ve göç edilen ülkelere göre hazırlanan istatistiklerde, Türkiye genelindeki beyin göçü oranı yüzde 2,19 olarak gerçekleşti. Bolu'da ise 2010-2019 yılları arasında mezun olanların 2025 yılı beyin göçü oranı yüzde 1,24 olarak hesaplandı.
BEYİN GÖÇÜ NEDİR?
Beyin göçü, yükseköğrenim görmüş, uzmanlık kazanmış veya belirli bir alanda mesleki bilgi ve beceriye sahip kişilerin eğitim, çalışma, araştırma ya da kariyer olanakları gibi nedenlerle başka ülkelere göç etmesini ifade ediyor. Doktorlar, mühendisler, akademisyenler, bilim insanları ve diğer nitelikli meslek grupları bu kapsamda değerlendirilebiliyor. TÜİK'in yükseköğretim mezunlarına ilişkin beyin göçü istatistikleri ise belirli dönemlerde Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından mezun olan kişilerin yurt dışına göç etme oranlarını ortaya koyuyor.
BOLU'DA ERKEKLERİN BEYİN GÖÇÜ ORANI YÜZDE 1,59
TÜİK'in illere ve cinsiyete göre yayımladığı verilere göre, Türkiye genelinde erkek yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 2,68, kadın mezunların oranı ise yüzde 1,78 oldu. Bolu'da erkek mezunların beyin göçü oranı yüzde 1,59 olarak kaydedilirken kadın mezunlarda bu oran yüzde 0,97 olarak gerçekleşti. Bolu'nun toplam beyin göçü oranı, Türkiye ortalamasının 0,95 yüzde puan altında kaldı.
EN YÜKSEK ORAN BİLİŞİM VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNDE
Eğitim ve öğretim alanlarına göre hazırlanan istatistiklerde, 2025 yılında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 7,02 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde görüldü. Bu alanı yüzde 4,84 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 2,96 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik takip etti.
Hizmetler alanında beyin göçü oranı yüzde 2,46, sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında yüzde 2,04, sanat ve beşeri bilimlerde yüzde 1,95, iş, yönetim ve hukuk alanında yüzde 1,83 olarak hesaplandı. Sağlık ve refah alanında oran yüzde 0,90, tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında yüzde 0,84, eğitim alanında ise yüzde 0,77 oldu.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK İLK SIRADA
Mezun olunan bölümlere göre incelendiğinde, 2025 yılında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 13,12 ile moleküler biyoloji ve genetik bölümünde kaydedildi. İşletme mühendisliğinde oran yüzde 13,05, matematik mühendisliğinde yüzde 11,00, elektronik mühendisliğinde yüzde 10,85 ve fizik mühendisliğinde yüzde 10,21 oldu.
Biyomühendislik mezunlarında beyin göçü oranı yüzde 9,27, yazılım mühendisliğinde yüzde 9,08, bilgisayar mühendisliğinde yüzde 9,05, elektronik ve haberleşme mühendisliğinde yüzde 8,36 ve ekonomi bölümünde yüzde 7,99 olarak gerçekleşti.
Tıp fakültesi mezunlarının beyin göçü oranı ise 2024 yılında yüzde 1,47 iken 2025 yılında yüzde 1,75 olarak kaydedildi.
VAKIF ÜNİVERSİTESİ MEZUNLARINDA ORAN YÜZDE 4,43
Üniversite türüne göre beyin göçü verilerinde, 2025 yılında devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 1,89, vakıf üniversitesi mezunlarının oranı ise yüzde 4,43 oldu.
Vakıf üniversitelerinden mezun olanların burs durumlarına göre yapılan incelemede, en yüksek oran yüzde 8,63 ile tam burslu mezunlarda görüldü. Kısmi burslu mezunlarda beyin göçü oranı yüzde 3,82, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,72 olarak hesaplandı.
MEZUNLARIN YÜZDE 22'Sİ ALMANYA'YA GÖÇ ETTİ
TÜİK'in yükseköğretim mezunlarının göç ettikleri ülkelere ilişkin 2025 yılı verilerine göre, yurt dışına göç eden mezunların yüzde 22,00'sinin göç ettiği ülke Almanya oldu. Almanya'yı yüzde 16,92 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,49 ile Birleşik Krallık takip etti.
Hollanda'nın payı yüzde 8,28, Kanada'nın yüzde 5,15, Fransa'nın yüzde 3,05 ve Avustralya'nın yüzde 2,85 olarak kaydedildi. İrlanda yüzde 2,53, Polonya yüzde 2,01 ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yüzde 1,86 pay aldı.
ALMANYA'NIN PAYI ARTARKEN ABD'NİN PAYI AZALDI
Göç edilen ülkelerin yıllara göre dağılımında, Almanya'nın payı 2021 yılında yüzde 15,28 iken 2025 yılında yüzde 22,00'ye yükseldi. Aynı dönemde Amerika Birleşik Devletleri'nin payı yüzde 24,77'den yüzde 16,92'ye geriledi.
Birleşik Krallık'ın payı 2021 yılında yüzde 11,05 iken 2025 yılında yüzde 10,49 oldu. Hollanda'nın payı yüzde 5,75'ten yüzde 8,28'e, Kanada'nın payı ise yüzde 4,08'den yüzde 5,15'e yükseldi.
TÜİK'in yayımladığı 2025 yılı yükseköğretim mezunlarının beyin göçü istatistikleri, il ve cinsiyet bazındaki oranların yanı sıra mezun olunan eğitim alanı, bölüm ve üniversite türüne göre farklılıkları ve yurt dışına göç eden mezunların ülkelere göre dağılımını kapsıyor.
