Türkiye'nin yakın tarihindeki en yıkıcı afetlerden biri olan 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin 27'nci yıl dönümünde, hayatını kaybeden vatandaşlar anılıyor. Saat 18.57'de meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki deprem, merkez üssü Düzce ve Kaynaşlı başta olmak üzere Bolu'da da büyük yıkıma neden oldu.
Bolu İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün (AFAD) verilerine göre, depremde Bolu'da 48 kişi yaşamını yitirirken 354 kişi yaralandı. Kentte çok sayıda konut ve iş yeri yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Depremin ardından birçok vatandaş evlerini terk etmek zorunda kaldı.
SAAT 18.57'DE GELEN FELAKET
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin üzerinden yalnızca 87 gün geçmişken, 12 Kasım akşamı meydana gelen ikinci büyük deprem, bölge halkına yeniden büyük acılar yaşattı. Yaklaşık 30 saniye süren sarsıntı, Düzce ve Kaynaşlı'da ağır yıkıma yol açarken Bolu merkezde de çok sayıda binanın zarar görmesine neden oldu. Deprem sırasında binaların çökmesiyle vatandaşlar enkaz altında kaldı. Arama kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanlara ulaşabilmek için çalışmalar yürüttü. Depremin ardından yaşanan artçı sarsıntılar ve hasarlı binaların oluşturduğu tehlike nedeniyle vatandaşlar uzun süre evlerine giremedi.
BOLU'DA BİNLERCE KONUT ZARAR GÖRDÜ
12 Kasım Depremi, Bolu'nun yapı stokunda da ciddi hasara yol açtı. Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezinin 20 Ocak 2000 tarihli verilerine dayanan kayıtlarda, Bolu merkezde 2 bin 180 konut ile 153 iş yerinin yıkık veya ağır hasarlı olarak tespit edildiği belirtildi. Deprem sonrasında hasarlı yapıların durumu, vatandaşların barınma ihtiyacı ve kentin yeniden yapılaşması önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Yaşanan yıkım, özellikle yapı güvenliği, zemin özellikleri ve imar uygulamalarının deprem zararları üzerindeki etkisini ortaya koydu.
DEPREMİN YAŞANDIĞI TARİHTE DÜZCE, BOLU'NUN İLÇESİYDİ
12 Kasım 1999 Depremi'nin yaşandığı dönemde Düzce, Bolu'ya bağlı bir ilçeydi. Büyük felaketin ardından Düzce'nin idari yapısında değişikliğe gidildi. 9 Aralık 1999 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle Düzce il statüsüne kavuştu. Daha önce Bolu'ya bağlı bulunan Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova ve Yığılca ilçeleri ile Kaynaşlı, yeni kurulan Düzce iline bağlandı. Böylece 1999 yılı, Bolu açısından yalnızca büyük bir deprem felaketinin değil, aynı zamanda ilin idari sınırlarının değiştiği bir dönem olarak tarihe geçti.
KUZEY ANADOLU FAY HATTI BİR KEZ DAHA HATIRLANDI
12 Kasım Depremi, Türkiye'nin en önemli aktif fay sistemlerinden biri olan Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde meydana geldi. Düzce Valiliğinin yayımladığı bilgilere göre, 17 Ağustos 1999 Depremi'nde Düzce fayının yaklaşık 30 kilometrelik batı bölümü kırılırken, 12 Kasım'daki depremde fayın kalan 43 kilometrelik doğu bölümü kırıldı. Deprem, fay hatlarının geçtiği bölgelerde yapılaşmanın bilimsel veriler doğrultusunda gerçekleştirilmesinin ve mevcut binaların deprem güvenliğinin değerlendirilmesinin önemini ortaya koydu.
27 YIL SONRA BOLU DEPREME NE KADAR HAZIR?
12 Kasım 1999 Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen, Bolu'nun depreme ne ölçüde hazır olduğu sorusu güncelliğini koruyor. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisi altında bulunan kentte, özellikle mevcut yapı stokunun güvenliği, eski binaların depreme dayanıklılığı, kentsel dönüşüm çalışmaları ve afet sonrası müdahale kapasitesi önem taşıyor.
Bolu'da 1999 depreminden önce inşa edilen yapıların ne kadarının güçlendirildiği, riskli binaların ne ölçüde tespit edildiği, bugüne kadar kaç yapının dönüştürüldüğü ve olası büyük bir depremde vatandaşların barınma ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağı, yanıt bekleyen sorular arasında bulunuyor. Kentin depreme hazırlık düzeyinin değerlendirilebilmesi için bu alanlardaki güncel çalışmaların ve sonuçlarının ortaya konulması gerekiyor.
12 Kasım 1999'da 48 kişinin hayatını kaybettiği Bolu'da, aradan geçen 27 yılın ardından asıl mesele yalnızca geçmişte yaşanan acıları hatırlamak değil, benzer kayıpların yeniden yaşanmaması için hangi önlemlerin alındığını ve hangi eksikliklerin devam ettiğini somut verilerle ortaya koymak.
