Bolu Valiliği tarafından 17 Kasım 2026 tarihinde alınan 2026/6 sayılı “Hurda/Atıl Araçların Toplatılması Hakkında Valilik Genel Emri” ile kent genelinde uzun süre park halinde bırakılan, terk edilmiş, hurda, atıl, hasara uğramış veya kullanılamaz durumdaki araçlara yönelik uygulanacak tedbirler belirlendi.
Bolu Valisi Abdulaziz Aydın imzasıyla yayımlanan dört sayfalık genel emirde, cadde, sokak, meydan ve diğer ortak kullanım alanlarında bırakılan araçların neden olduğu trafik, çevre ve güvenlik sorunlarının önlenmesi amaçlandı. Düzenleme kapsamında ilgili mevzuata göre kaldırılması gereken araçların belirlenen alanlarda toplanması ve uygun olanların geri dönüşüme kazandırılması öngörüldü.
Kararda en fazla dikkat çeken düzenleme ise araçların aynı yerde 30 günden fazla park edilmesine ilişkin hüküm oldu. Ancak genel emir ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, 30 günlük sürenin dolmasının bir aracın otomatik olarak hurda sayılması veya doğrudan çekilmesi anlamına gelmediği görülüyor.
30 GÜNÜ GEÇEN HER ARAÇ ÇEKİLECEK Mİ?
Valiliğin genel emrinde, uzun süreli parkın değerlendirilmesinde araçların aynı yerde 30 günden fazla kalmasının dikkate alınacağı belirtildi. Bununla birlikte, yalnızca 30 gün boyunca aynı yerde park eden bütün araçların doğrudan çekileceğine ilişkin bir hükme yer verilmedi.
Genel emrin dördüncü sayfasında, “Uzun süreli parkın değerlendirilmesinde aracın aynı yerde 30 günden fazla kalması dikkate alınacaktır. İlgili mevzuata göre kaldırılması gereken araçlar hakkında bu sürenin dolması beklenmeksizin işlem yapılacaktır” ifadeleri kullanıldı.
Bu düzenlemeye göre 30 günlük süre, uzun süreli parkın değerlendirilmesinde kullanılacak ölçütlerden biri olacak. Araçların kaldırılıp kaldırılmayacağı ise bulundukları yer, durumları ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilecek.
SAĞLAM VE ÇALIŞIR DURUMDAKİ ARAÇLAR DA ÇEKİLEBİLİR Mİ?
Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konuların başında, kullanılabilir durumdaki bir otomobilin uzun süre aynı yerde park edilmesi halinde nasıl bir işlem uygulanacağı geliyor. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 128'inci maddesinde, yolu kullananları uzun süre etkileyecek şekilde park edilmiş, terk edilmiş veya hasara uğramış araçların kaldırılıp götürülmesi konusunda trafik zabıtasına yetki veriliyor. Bu hüküm, uzun süreli park ile hurda araç kavramlarının birbirinden farklı olduğunu ortaya koyuyor.
Örneğin, çalışır durumdaki, plakalı ve kullanılabilir bir otomobilin yasal park alanında 35 gün boyunca bekletilmesi, tek başına aracın hurda sayılmasını gerektirmiyor. Ancak aracın yolu kullananları uzun süre etkilemesi veya ilgili mevzuatta belirtilen başka bir kaldırma gerekçesinin bulunması halinde işlem yapılması mümkün olabiliyor.
Valiliğin genel emrinde, trafiğe engel olmayan ve kullanılabilir durumdaki araçların yalnızca 30 günlük süreyi aşmaları nedeniyle çekilip çekilmeyeceğine ilişkin ayrıntılı bir uygulama ölçütü bulunmuyor.
BAZI ARAÇLAR İÇİN 30 GÜN BEKLENMEYECEK
Yeni düzenlemede, ilgili mevzuata göre kaldırılması gereken araçlar için 30 günlük sürenin dolmasının beklenmeyeceği açıkça ifade edildi. Buna göre terk edilmiş, hasara uğramış veya kullanılamaz hale gelmiş araçlar hakkında, yasal şartların oluşması halinde süre beklenmeden işlem yapılabilecek.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 174'üncü maddesi kapsamında trafik zabıtası, yolu kullananları uzun süre etkileyecek şekilde park edilmiş, terk edilmiş veya hasara uğramış araçların durumunu tutanakla tespit ederek kaldırma ve trafikten men işlemi gerçekleştirebiliyor. Dolayısıyla yeni karar, her araç için 30 günlük bir bekleme süresi öngörmüyor. Mevzuat gereği kaldırılması gereken araçlara daha erken müdahale edilebilecek.
APARTMAN BAHÇESİNDEKİ VE ÖZEL MÜLKİYETTEKİ ARAÇLAR NE OLACAK?
Valiliğin genel emri yalnızca kamuya açık cadde, sokak ve meydanları kapsamıyor. Düzenlemede özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan hurda, atıl, terk edilmiş, hasara uğramış veya kullanılamaz durumdaki araçlara da yer veriliyor. Ancak bu hüküm, apartman bahçesinde, site otoparkında veya özel bir arsada bulunan her aracın doğrudan kaldırılabileceği anlamına gelmiyor. Genel emirde, araçların bulundukları yer ve durumları dikkate alınarak ilgili mevzuatta öngörülen yetki ve usuller çerçevesinde işlem yapılacağı belirtiliyor. Bu nedenle özel mülkiyette bulunan araçlara yönelik uygulamalarda mülkiyet durumu, aracın niteliği ve ilgili kurumların yasal yetkileri önem taşıyor.
ARACIN YERİ DEĞİŞTİRİLİRSE 30 GÜNLÜK SÜRE YENİDEN Mİ BAŞLAYACAK?
Genel emirde uzun süreli parkın değerlendirilmesinde aracın aynı yerde 30 günden fazla kalmasının dikkate alınacağı belirtilmesine rağmen, süre hesabının nasıl yapılacağı ayrıntılı şekilde açıklanmıyor. Örneğin, 25 gündür aynı yerde bulunan bir aracın birkaç metre ileriye alınması veya başka bir park alanına taşınması halinde 30 günlük sürenin yeniden başlayıp başlamayacağına ilişkin açık bir düzenleme yer almıyor. Aynı şekilde, araçların kaç gündür aynı yerde bulunduğunun hangi yöntemle tespit edileceği de genel emirde ayrıca belirtilmiyor. Bu konuların denetimleri gerçekleştirecek yetkili kurumların uygulamalarıyla netleşmesi bekleniyor.
ARAÇ SAHİBİNE ÖNCEDEN HABER VERİLECEK Mİ?
Araçların kaldırılmasından önce sahiplerine uyarı yapılıp yapılmayacağı da merak edilen konular arasında bulunuyor. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 174'üncü maddesinde, trafikten men edilen araçlara ilişkin tutanak düzenlenmesi, kayıtların tutulması ve ilgili bildirimlerin yapılmasına yönelik hükümler yer alıyor. Bununla birlikte Bolu Valiliğinin yeni genel emrinde, kaldırılacak her aracın sahibine önceden belirli bir süre tanınacağına veya bütün araçlar için aynı bildirim yönteminin uygulanacağına ilişkin özel bir hüküm bulunmuyor. Bu nedenle araçların kaldırılmasından önce hangi durumlarda uyarı yapılacağı ve araç sahiplerine süre verilip verilmeyeceği, uygulamada açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında yer alıyor.
HURDA ARACINI SOKAĞA BIRAKANA 9 BİN 440 LİRA CEZA
Yeni genel emir kapsamında kurallara aykırı hareket edenler hakkında idari para cezası uygulanacak. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 41'inci maddesinin altıncı fıkrası, kullanılamaz hale gelen motorlu kara veya deniz araçlarını ya da bunların ayrılmaz parçalarını sokağa veya kamuya ait diğer alanlara bırakan kişilere idari para cezası verilmesini öngörüyor. 2026 yılı için yayımlanan idari para cezaları tablosuna göre, söz konusu ihlalin karşılığı 9 bin 440 lira olarak belirlendi. Ayrıca araçların kaldırılması için yapılan masraflar da ilgili kişilerden tahsil edilebilecek.
Öte yandan Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesi kapsamında, yetkili makamlar tarafından kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla hukuka uygun olarak verilen emirlere aykırı hareket edenlere uygulanabilecek idari para cezası ise 2026 yılı için 3 bin 705 lira olarak belirlendi. Ancak bu cezalar, yalnızca bir otomobilin 30 günden fazla aynı yerde park etmesi nedeniyle otomatik olarak uygulanmayacak. İdari yaptırım uygulanabilmesi için ilgili kanunda belirtilen ihlalin gerçekleşmiş olması gerekecek.
ARACI ÇEKİLEN VATANDAŞ NEREYE BAŞVURACAK?
Bolu'da yeni düzenleme kapsamında aracı kaldırılan vatandaşlar, öncelikle e-Devlet üzerinden Emniyet Genel Müdürlüğünün “Aracımın Çekildiği Otopark Bilgisi Sorgulama” hizmetini kullanarak araçlarının hangi otoparka götürüldüğünü öğrenebilecek. Sorgulama hizmeti üzerinden sistemde kayıtlı çekilme ve otopark bilgilerine ulaşılabilecek.
e-Devlet üzerinden bilgiye ulaşamayan vatandaşlar ise Bolu İl Emniyet Müdürlüğünün ilgili trafik birimlerine başvurarak araçlarının durumu hakkında bilgi talep edebilecek. Jandarmanın sorumluluk alanında gerçekleştirilen işlemler için ilgili jandarma trafik birimleriyle görüşülebilecek.
Araçlarını teslim almak isteyen vatandaşların, kaldırma işlemini gerçekleştiren yetkili birimle görüşerek gerekli belgeleri ve teslim şartlarını öğrenmesi gerekiyor.
Bolu İl Emniyet Müdürlüğünün yayımladığı hizmet standartlarına göre araç sahibi veya yetkili vekili teslim işlemleri için başvuruda bulunabiliyor. Trafikten men edilen araçlarda ise men nedeninin giderilmesi gerekebiliyor.
ARACIN HAKSIZ YERE ÇEKİLDİĞİNİ DÜŞÜNENLER NE YAPACAK?
Araçlarının haksız yere kaldırıldığını düşünen vatandaşlar, öncelikle işlemi gerçekleştiren kurumdan çekme gerekçesini ve düzenlenen tutanakları talep edebilecek. İdari para cezasına itiraz etmek isteyenler ise 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27'nci maddesi kapsamında, kural olarak kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Sulh Ceza Hâkimliğine başvurabilecek. Ancak aracın çekilmesi işleminin iptali veya kaldırma masraflarının iadesine yönelik başvurularda, işlemin hukuki niteliğine göre farklı usul ve süreler söz konusu olabilecek. Bu nedenle araç sahiplerinin kendilerine düzenlenen tutanakları ve varsa idari yaptırım kararlarını inceleyerek başvuru süresini kaçırmamaları önem taşıyor.
SOKAKTA TERK EDİLMİŞ ARAÇ GÖRENLER NEREYE ŞİKÂYET EDECEK?
Mahallelerinde, sokaklarında veya ortak kullanım alanlarında uzun süredir terk edilmiş, hurda ya da kullanılamaz durumda araç bulunduğunu bildirmek isteyen vatandaşlar, belediye zabıtası ile polis veya jandarma birimlerine müracaat edebilecek. Vatandaşlar ayrıca Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden de ilgili kurumlara iletilmek üzere başvuruda bulunabilecek. Yapılacak bildirimlerde aracın bulunduğu açık adresin, plakasının ve mevcut durumunun belirtilmesi, ilgili ekiplerin aracı tespit etmesini kolaylaştırabilecek.
ÇEKİLEN ARAÇLAR NEREYE GÖTÜRÜLECEK?
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 174'üncü maddesine göre trafikten men edilerek alıkonulan araçlar ile buluntu araçlar, resmî kurum veya özel otoparklarda muhafaza altına alınıyor. Araçların kaldırılması sırasında gerekli tutanaklar düzenleniyor ve ilgili kayıt işlemleri gerçekleştiriliyor. Çekilen araçların geri alınmasında ise uygulanan işlemin niteliğine göre ilgili mevzuat hükümleri geçerli olacak. Mevzuat kapsamında ödenmesi gereken masraflar bulunması halinde bunların karşılanması gerekebilecek.
ALTI AY BOYUNCA ALINMAYAN ARAÇLAR SATILABİLECEK
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 14'üncü maddesinde, buluntu olması nedeniyle veya kanun hükümleri gereğince trafikten men edilerek alıkonulan araçların satışına ilişkin hükümler bulunuyor. Düzenlemeye göre, sahipleri tarafından altı ay içerisinde teslim alınmayan veya aranmayan araçlar, yasal şartların oluşması halinde Hazine tarafından satılabiliyor. Araç sahiplerinden adresi bilinenlere satış öncesinde tebligat yapılması öngörülüyor. Satıştan elde edilen bedel ise emanet hesabına alınıyor. Hak sahiplerinin satış tarihinden itibaren beş yıl içerisinde başvurması halinde, satış bedelinin ilgili hükümler doğrultusunda nemalarıyla birlikte ödenmesi mümkün oluyor. Bu süre içerisinde herhangi bir başvuru yapılmaması halinde ise bedel Hazineye gelir kaydediliyor. Ancak altı aylık satış süresi, 30 günden fazla park etmiş bütün araçlar için geçerli değil. Söz konusu hükümler, kanunda belirtilen şartlarla alıkonulan araçları kapsıyor.
VALİLİK GÜVENLİK RİSKLERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Valiliğin genel emrinde, hurda ve terk edilmiş araçların yalnızca çevre ve görüntü kirliliğine neden olmadığı, aynı zamanda çeşitli güvenlik riskleri oluşturabileceği de belirtildi. Uzun süre kullanılmadan bırakılan araçların patlama ve yanma riski taşıyabileceğine dikkat çekilen kararda, bu araçların uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin saklanması veya kullanılması için elverişli ortam oluşturabileceği değerlendirildi. Ayrıca terk edilmiş araçların el yapımı patlayıcı düzenekleriyle gerçekleştirilebilecek terör eylemlerinde kullanılma ihtimaline de değinildi.
Genel emirde, kamuya açık alanlarda ve özel mülkiyetlerde bulunan bu tür araçlara ilişkin vatandaşlardan gelen müracaat ve şikâyetlerin artmasının da yeni tedbirlerin alınmasında etkili olduğu belirtildi.
DENETİMLERİ POLİS, JANDARMA VE ZABITA YAPACAK
Yeni düzenlemenin uygulanmasına yönelik denetimler, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, belediye zabıta birimleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekipleri tarafından yürütülecek.
Kurumlar, görev ve yetki alanları çerçevesinde koordineli şekilde çalışacak. Denetimlerde tespit edilen aykırılıklar tutanak altına alınarak işlem yapılmak üzere ilgili mevzuata göre yetkili birim veya makama iletilecek.
2022 YILINDAKİ KARAR YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI
Bolu Valiliğinin 17 Kasım 2026 tarihli ve 2026/6 sayılı yeni genel emriyle, 22 Mart 2022 tarihli ve 2022/2 sayılı “Hurda/Atıl Araçların Toplatılması Hakkında Valilik Genel Emri” yürürlükten kaldırıldı.
Yeni kararın yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilirken, uygulamanın Bolu Valiliği tarafından yürütüleceği bildirildi.




