İstanbul ve Bolu'daki tesislerinde gerçekleştirdiği üretimle 70'ten fazla ülkeye ihracat yapan Halavet Gıda, sürdürülebilir üretimi vizyonunun merkezine koymaya devam ediyor. Yüzde 100 güneş enerjisiyle çalışan fabrikalarıyla karbon ayak izini azaltan şirket, doğaya duyarlı dönüşümünün en somut adımlarından biri olan su geri kazanım projesini Gerede'deki tesisinde kamuoyuna tanıttı. Düzenlenen lansman törenine Gerede Kaymakamı Fatih Kaya, Gerede Belediye Başkanı Mustafa Allar, İskefe Holding CEO'su Yusuf Aydemir ve davetliler katıldı.

"KULLANDIĞI SUYU ARITTIKTAN SONRA GERİ KAZANIP SONSUZ ÇEVRİMDE KULLANAN FABRİKA HALİNE GELDİK"

Törende projenin tanıtımını gerçekleştiren İskefe Holding CEO'su Yusuf Aydemir, "Öncelikle Halavet Gıda'nın bulunduğumuz tesisi, Bolu Gerede ilçesinde bulunmakta ve 30 bin metrekare üzerinde yer almaktadır. Bu tesis sahip olduğu kapasiteyle, Avrupa'da bulunan en büyük kapasiteli tesistir. Bu tesisimizin temel özelliklerinden biri; kullandığı bütün suyu, deşarj limitlerine uygun şekilde ve 24 saat Sürekli Atıksu İzleme Sistemi (SAİS) kabininden izlenmek suretiyle alıcı ortama deşarj etmektedir. Ortalama günlük kullandığımız su miktarı 5 bin 500-6 bin ton aralığındadır. Burada günlük olarak aldığımız suyu tamamen arıttıktan sonra geçen yıla kadar deşarj ediyorduk. Bu arada 2025 yılı hem bölgemiz hem Türkiye genelinde kuraklığın yaşandığı ve su bulmanın ve suya ulaşmanın zorlaştığı bir yıl oldu. Biz 2025 yılı içinde yaptığımız araştırmalarda örnek aldığımız bir proje gördük. Bu proje Yalova'da bir tesiste uygulanmıştı ve aynı proje ekibiyle çalıştık. Onların projesi bin metreküp/gün geri kazanım tesisiydi, kağıt üretimi, hijyenik kağıt. Biz de bu projeyi kendimize adapte ettik ve kullandığımız suyun yaklaşık yarısı olan 2 bin 500 metreküp/gün kapasiteli bir su geri kazanım tesisi kurduk. Bu tesisi makine ekipman olarak kurmanın yanında, bu tesisin çalışması için gerekli yatırımlar ve tesisatlarla beraber yaklaşık 6 aylık bir süreçte bu tesisi devreye aldık. Şu anda sahip olduğumuz tesis aslında suyu sektördeki rakiplerine göre az kullanan ve tamamen arıtan bir tesisken, bir ileri boyuta daha geçirdik ve kullandığı suyu arıttıktan sonra geri kazanıp, sonsuz çevrimde kullanmaya devam eden bir özellik kazandırdık tesisimize" dedi.

"DOĞADAKİ SU SONSUZ DEĞİL, BİZ YAPILABİLİR OLDUĞUNU GÖSTERMEK İSTİYORUZ"

Kurulan sistemin kaynak verimliliğine olan katkısını vurgulayan ve geri dönüştürülen suyla kurdukları akvaryumun çevredeki öğrencilere ve sanayicilere örnek olmasını hedeflediklerini belirten Aydemir, "Sayısal olarak söylemem gerekirse günlük 5 bin ton su ihtiyacımız varken, şu anda günlük 2 bin 500 ton su ihtiyacıyla 5 bin tonluk su kullanımı yapabiliyoruz. Sonsuz çevrimde geri kazanım bize bunu sağladı. Yani çevreden daha az miktarda temiz su ihtiyacı ile aslında su kaynaklarını daha az kullanmaya ve su ayak izimizi azaltmaya çalışıyoruz. Bu sayede hem örnek bir işletme olmayı hem karbon ve su ayak izlerini küçültmeyi hedefliyoruz. Doğadaki su sonsuz değil. Dolayısıyla bu döngüden ne kadar az su çekersek ve kullandığımız suyu ne kadar temiz bir şekilde bu döngüye geri salarsak üstümüze düşeni yapmış oluruz. Biz burada örnek bir işletme olarak aslında arıtmamızın çıkışında deşarj ettiğimiz suyla doldurduğumuz bir akvaryum da koyduk, sizler de gördünüz. O akvaryumla aslında şunu sağlamaya çalışıyoruz; bu ilçede okuyan bütün öğrencileri bu akvaryumu görmeye, bu fabrikanın atık suyunun arıtıldığı tesisi görmeye davet ediyoruz. O akvaryumdan aslında yapmamızın maksadı şu: Biz çevreye saygı duyuyoruz ve bu yapılabilir. Bunun yapılabilir olduğunu göstermek istiyoruz. Bu projeyle çok zor bir iş yaptığımızı vurgulamak istemiyoruz. Bu evet, zor bir iş ama yapılabilir. Belki bir komşumuz daha iyisini yapacak. Karşımızdaki Deri OSB bunun daha gelişmişini yapacak, zaten böyle olmalı. Böyle olursa biz üstümüze düşen görevi yapmış oluruz çevreye karşı" ifadelerine yer verdi.

"BOLU ÇOK SU KULLANAN BİR İL"

Gerede'nin ve Bolu'nun sanayi potansiyeline vurgu yaparak, bölgedeki çevre kirliliği algısını bu tür projelerle yıkmak istediklerinin altını çizen Aydemir, "Bolu ilinde su geri kazanım kapasitesi olarak sahip olduğumuz kapasite en büyük kapasite. Bunun aşılmasını dilerim. Bolu çok su kullanan bir il. Tavuk sektörüyle, gıda sektörüyle aslında üretime, istihdama çok katkı veren bir il. Ve özellikle ilçemiz suların kirletilmesi, derelerin atık sularla zehirlenmesiyle duyulacak yerde, aslında su geri kazanım, su arıtma ve bu tür güzel faaliyetlerle ve pozitif çalışmalarla hem ismimizin duyurulması hem de bölgede gerçekten bunun yapılabilir olduğunu göstermek açısından bizim için kıymetli. Lansmana katılan herkese çok teşekkür ederim" diye konuştu.

Tören, tesisin gezilmesi ve su geri kazanım sisteminin işleyişi hakkında katılımcılara bilgi verilmesinin ardından sona erdi.

Haritaların farklı zaman ölçeklerinde birlikte değerlendirilmesiyle Türkiye genelinde çok katmanlı bir kuraklık tablosu ortaya çıktığına dikkati çeken Kadıoğlu, "24 aylık SPI verileri, Eskişehir, Kütahya, Afyon, Uşak ve Ankara'nın batı kesimlerinde olağanüstü ve çok şiddetli kuraklık seviyelerine işaret ediyor. Bu durum, iki yıllık yağış açığının artık kronik hale geldiğini gösteriyor." dedi.

Kadıoğlu, Marmara Bölgesi'nde de benzer bir tablo olduğuna işaret ederek, Bursa, Bilecik, Bolu ve Sakarya çevresinde hem 24 hem de 12 aylık verilerde kuraklık sinyallerinin sürdüğünü, bunun su kaynakları açısından risk oluşturduğunu söyledi.

DOĞUDA YAĞIŞLAR ARTTI, TAŞKIN RİSKİ YÜKSELDİ

Kısa vadeli verilere göre Türkiye'nin doğu yarısında kış yağışlarının güçlü geçtiğini belirten Kadıoğlu, "Sivas'tan Hakkari'ye uzanan hatta çok nemli ve yer yer olağanüstü nemli değerler görülüyor. Bu durum tarımsal üretim açısından olumlu ancak sel ve taşkın riskini de beraberinde getiriyor." ifadesini kullandı.

Kadıoğlu, özellikle Güneydoğu Anadolu'da Diyarbakır, Şırnak, Siirt, Batman ve Mardin çevresinde yağışların mevsim normallerinin üzerine çıktığının altını çizerek, Doğu Karadeniz'de ise yüksek nemin heyelan riskini artırdığını aktardı.

İÇ ANADOLU'DA TOPARLANMA SINIRLI KALDI

İç Anadolu'da yağışların bölgesel farklılık gösterdiğine işaret eden Kadıoğlu, Konya, Aksaray ve Nevşehir hattında son aylarda yağışların artmasına rağmen uzun vadeli açığın kapanmadığını söyledi.

Kadıoğlu, "İç Batı Anadolu'da kış yağışları bile iki yıllık açığı kapatmaya yetmedi. Bu bölge, tarımsal kuraklık açısından en kritik alan olmayı sürdürüyor." dedi.

Akdeniz kıyı kuşağında ise kısa vadede belirgin bir toparlanma yaşandığına değinen Kadıoğlu, Mersin, Adana ve Antalya çevresinde son aylarda yağışların normale döndüğünü ancak iki yıllık birikimli açığın henüz tamamen kapanmadığını kaydetti.

TARIMSAL ÜRETİM VE SU KAYNAKLARI RİSK ALTINDA

Kadıoğlu, uzun süreli kuraklığın tarım ve su kaynakları üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dikkati çekerek, özellikle Eskişehir, Afyon ve Konya ovalarında toprak neminin ciddi şekilde azaldığını, bunun verim kayıplarına yol açabileceğini ifade etti.

Hidrolojik kuraklığın meteorolojik kuraklığı gecikmeli takip ettiğini hatırlatan Kadıoğlu, Marmara ve İç Batı Anadolu'da baraj doluluk oranları ile yer altı su seviyelerinin henüz toparlanmadığını söyledi.

Kadıoğlu, "Ankara başta olmak üzere bazı büyük şehirlerde içme suyu kaynakları açısından risk devam ediyor. Kuraklık sadece meteorolojik değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal bir sorun haline gelmiş durumda." değerlendirmesinde bulundu.

BÖLGESEL RİSKLER ÖNE ÇIKIYOR

Haritaların bölgesel riskleri net biçimde ortaya koyduğunu belirten Kadıoğlu, şunları kaydetti:

"İç Batı Anadolu'da kronikleşmiş tarımsal ve hidrolojik kuraklık söz konusu. Marmara Bölgesi'nde su temini güvenliği giderek daha kritik hale geliyor. Konya-Karaman hattı tahıl üretimi açısından risk altında. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da ise son dönemde artan yağışlarla ani sel ve taşkın riski öne çıkıyor."

Kadıoğlu, kısa vadeli yağış artışlarının uzun vadeli kuraklık üzerindeki etkisinin sınırlı olduğuna dikkati çekerek, "Birkaç aylık yağışlarla iki yıllık açığı kapatmak mümkün değil. Bu nedenle su yönetimi politikalarının güçlendirilmesi ve kuraklıkla mücadelede daha bütüncül adımlar atılması gerekiyor." diye konuştu.

Bolu’nun Yeniçağa ilçesinde bulunan Yeniçağa Gölü Kuş Cenneti, göç yolundaki yaban kuşlarının önemli duraklarından biri olmayı sürdürüyor. Doğal yapısı ve zengin ekosistemiyle dikkat çeken göl, her yıl yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapıyor.

264 TÜRDEN BİNLERCE KUŞ GÖZLEMLENİYOR

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından koruma altında bulunan Yeniçağa Gölü’nde her yıl 264 farklı türden binlerce kuşun görüldüğü bildirildi. Göç rotası üzerinde yer alan göl, özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yoğun kuş hareketliliğine sahne oluyor.

HEM KONAKLIYORLAR HEM ÜRÜYORLAR

Göl çevresinde turna, arı şahini, angut, balık kartalı, flamingo, ördek, kaz, şah kartalı, ak kuyruklu kartal ve bıldırcın kılavuzu gibi çok sayıda tür gözlemleniyor. Bazı kuşların gölde kuluçkaya yatarak yavrularını dünyaya getirdiği belirtilirken, sakarmekeler ve karabataklar da göç mevsiminde bölgede mola veriyor.

DOĞA TURİZMİ İÇİN ÖNEMLİ BİR ALAN

Zengin biyolojik çeşitliliğiyle dikkat çeken Yeniçağa Gölü Kuş Cenneti, aynı zamanda doğa turizmi ve kuş gözlemciliği açısından da bölgenin önemli merkezleri arasında yer alıyor.

BOLU’DA YÜZLERCE FİDAN TOPRAKLA BULUŞTU

Bolu Orman Bölge Müdürlüğü tarafından organize edilen etkinlik kapsamında Ağaçcılar köyü mevkisinde oluşturulan alanda fidan dikimi gerçekleştirildi. Programda, ahlat, fındık, kızılcık, ıhlamur ve ladin türlerinden toplam 930 fidan toprakla buluşturuldu.

Etkinlikte konuşan Bolu Orman Bölge Müdürü Celal Kanbur, kentin sahip olduğu bitki çeşitliliğiyle sadece Türkiye’nin değil dünyanın da önemli ekosistemlerinden biri olduğunu belirtti. Ormanları korumanın yanı sıra sürdürülebilir bir anlayışla geleceğe taşımaya çalıştıklarını ifade eden Kanbur, şu ifadeleri kullandı:

“Bakanlığımız ve Genel Müdürlüğümüz tarafından bu yılki kutlamaların ana teması ‘Türkiye’nin Gücü Orman’ olarak belirlenmiştir. Bu tema rastgele seçilmiş bir slogan değildir. Ormanlarımızın ülkemizin ekonomik bağımsızlığından iklim krizine, biyolojik çeşitlilikten milli savunmaya kadar her alanda stratejik bir güç merkezi olduğunun tescilidir. Bolu ilimiz yüzde 65’i ormanlarla kaplı bir şehir olarak bu gücün en somut örneğidir.”

ÖĞRENCİLER VE KADINLAR DA KATILDI

Program kapsamında orman mühendisi tarafından fidan dikimi uygulamalı olarak anlatıldı, ardından dua edildi. Etkinliğe katılan ilkokul öğrencileri de fidan dikerek çevre bilinci kazandı. Köyde yaşayan kadınlar ise yöresel kıyafetleriyle etkinliğe renk kattı.

Programa Bolu Valisi Abdulaziz Aydın, Bolu 2. Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Emrullah Öztürk, İl Emniyet Müdürü Yılmaz İpar, İl Jandarma Komutanı Albay Rıfkı Kulaksız, daire amirleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

“ADALET ORMANI” OLUŞTURULDU

Öte yandan Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bahçesinde “Adalet Ormanı” oluşturuldu.

Ormancılık Haftası etkinlikleri kapsamında “Geleceğe Nefes” temasıyla düzenlenen programda 50 fidan toprakla buluşturuldu. Etkinliğe Bolu Cumhuriyet Başsavcısı İbrahim Cansever, cumhuriyet savcıları, adliye personeli, yükümlü ve hükümlüler katıldı.

Tek kullanımlık plastiklerin kısıtlanmasına yönelik yönetmelik çalışmasının son aşamaya geldiğini belirten Turan, söz konusu düzenlemenin döngüsel ekonomi eylem planı ile atık yönetimi stratejisinin önemli bir parçası olduğunu söyledi.

Plastik ürünlerin çevre kirliliğinde önemli paya sahip olduğuna dikkati çeken Turan, bu ürünlerin doğada çözünmesinin uzun yıllar aldığını, özellikle geri dönüştürülemeyen türlerinin ekosistem üzerinde ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.

Günlük hayatta yaygın olarak kullanılan plastik bardaklar, içecek ve yemek kapları, plastik çatal, kaşık ve bıçaklar, kulak temizleme çubukları ile balon çubuklarının tek kullanımlık plastik ürünler arasında yer aldığını aktaran Turan, "Burada amaç tüm plastik ürünleri yasaklamak değil, geri dönüştürülemeyen ve çevre kirliliği oluşturan tek kullanımlık ürünlerin kullanımını kısıtlamak." diye konuştu.

"GERİ DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR VEYA BİYOBOZUNUR ALTERNATİF ÜRÜNLER KULLANILABİLECEK"

Yönetmelik taslağının ilgili kurum ve kuruluşlar ile sivil toplum örgütleri ve üniversitelerin görüşüne açıldığını belirten Turan, değerlendirme sürecinin ardından kapsam ve uygulama takvimine ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılabileceğini dile getirdi.

Turan, "Bazı ürünlerde kısıtlamaları 1 Eylül'den itibaren, bazı ürünlerde ise 2027 yılının başından itibaren uygulamayı planlıyoruz. Tek kullanımlık plastiklerin yerine geri dönüştürülebilir veya biyobozunur alternatif ürünler kullanılabilecek." dedi.

Kağıt, ahşap ve bambu gibi doğa dostu malzemelerden üretilen ürünlerin bu kapsamda alternatif oluşturduğunu belirten Turan, düzenlemenin günlük yaşamı zorlaştırmayacağını, aksine çevre üzerindeki baskıyı azaltmayı hedeflediğini dile getirdi.

Türkiye'de Sıfır Atık uygulamalarıyla geri kazanım oranının son yıllarda yüzde 40 seviyesine ulaştığını hatırlatan Turan, uzun vadede 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda geri kazanım oranının yüzde 60'ın üzerine çıkarılmasının amaçlandığını kaydetti.